Aşırı temizlik ‘hasta’ ediyor

Temizlik, özellikle ev temizliği herkes için önemli. Ancak bu hijyen merakını bir yerde frenleyemeyen insanların bambaşka sorunlarla karşılaşması da muhtemel. Uzmanlar, aşırı temizliğin astım ve alerjik hastalıklara yol açabileceğini düşünüyor.

Temizlik çağında yaşadığımız bir gerçek. Sabunlarımız antibakteriyel, temizlik malzemelerimiz mikropların yüzde 99,9’unu yok etme vaadinde bulunuyor. Mikropların zararlı olduğunu herkes biliyor. Fakat bazı bilim insanları, astım ve diğer alerjik hastalıklara yol açabileceği için aşırı temizliğin doğru olmadığını söylüyor.

Peki takıntı derecesinde temizlik ile etrafımızdaki bakterilerle yaşamayı öğrenme arasında dengeli bir durum oluşturulabilir mi? 19. yüzyıl sonlarında Alman doktor Robert Koch’un bulguları sayesinde belli bakterilerin belli hastalıklara yol açtığını öğrendik.

O günden bu yana insan sağlığında büyük ilerleme kaydedildi. Bütün mikroplar zararlı değil. Bazı bakterilerin rahatsız edici hatta ölümcül hastalıklara yol açtığı biliniyor; ama birçoğu da yararlı: Bağırsaklarımızda vitamin üretirler, cildimiz üzerinde bir tabaka oluşturarak zararlı mikroplara karşı korurlar ve besinleri sindirmemize yardımcı olurlar.

Bugün araştırmacılar insanların kendilerine zarar verecek ölçüde “aşırı temiz” hale geldiğini söylüyor. Uzmanlar, bağışıklık sistemimiz onlarla yaşamayı unuttuğu için vücudumuzun bazen yararlı mikroplara karşı da tepki gösterebileceğini belirtiyor.

Bu nedenle vücudumuzda yaşayan mikropların bize ne tür yararı olduğunu anlamak gerekiyor. Epidemiyolog Graham Rook, çiftlikte üretilmiş çeşit içeren bir beslenmenin, dışarıda spor yapmanın, çoğumuzun kirli olarak düşündüğü köpek gibi hayvanlar besleyerek maruz kalınan mikrop çeşitliliğini artırmanın önemine vurgu yapıyor.

Ancak henüz vücutta hangi mikrop türünün yetersiz olması durumunda hangi hastalıkların ortaya çıktığına dair fazla bilgi bulunmuyor. Rook bir gün bunun bilgisine de sahip olacağımızı, ancak bu işin teknik ve istatistiksel olarak çok karmaşık olduğunu ifade ediyor.

NE KADAR TEMEZLİK?

Ancak aşırı temizlik nedeniyle bu iyi mikroplarla tanışma şansımız giderek azalıyor. Fakat hastalığa yol açan bakteriden sakınırken iyi bakterilerle tanışmak nasıl mümkün olacak? Uzmanlar el yıkamak gibi temel ilkelere uymak gerektiğini söylüyor. İnsanlar arasındaki bulaşıcı hastalıkların en önemli bulaşma nedenini kirli eller olarak görüyor. Elleri temizlemek ise ne kadar uzun süreyle değil, ne kadar iyi yıkadığınızla ilgili. Bunun için el en az 15 saniye boyunca sabunla ovulmalı ve sonra akar suyun altında iyice durulanıp kurulanmalı. Kısacası yararlı bakterileri korumak adına kimsenin pislik içinde yaşaması önerilmiyor. Ancak biyologlar, evden çıkıp korulukta ve ormanda zaman geçirmenin, çocukların toprağa ve bitkilere dokunmasının yararlı mikroplarla karşılaşma anlamında önemli olduğuna inanıyor.

Uzmanlar aşırı temizliğin zararlı organizmalara karşı vücudu sağlıklı kılan mikrobik ortamı bozduğunu söylüyor. Örneğin her gün uzun uzun yıkanmak derideki yararlı bakterileri de temizliyor. Ancak hastanelerde yapılan araştırmalarda mikrop ve virüslerin çarşaf ve havlulardan kolayca yayılabildiğini gösteriyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir